Wat is de impact van de nieuwe accijnzen op de energiefactuur?

De accijnzen zijn een flexibele, indirecte belasting. Een gemiddeld gezin betaalde sinds 1 januari 2022 al 50,47 euro per jaar aan bijzondere accijns via de elektriciteitsfactuur. 

In april 2023 voerde de federale overheid een nieuwe accijns in. Je betaalt het volle tarief wanneer de prijzen op de energiebeurzen minder dan 100 euro per megawattuur bedragen voor aardgas (volgens index TTF101 en TTF101) en minder dan 250 euro per megawattuur (MWh) voor elektriciteit (volgens index Endex101). Dat is nu het geval, met een aardgasprijs van ongeveer 40 euro per megawattuur en een stroomprijs van 125 euro per megawattuur.

Stijgen de marktprijzen boven dat niveau, dan dalen de accijnzen op een basisschijf van jouw verbruik. Dat basisverbruik komt overeen met 3.000 kilowattuur (kWh) voor elektriciteit en 12.000 kWh voor aardgas. Voor aardgas zullen de accijnzen voor dat basisverbruik bovendien stijgen wanneer de marktprijzen gedurende een volledig kwartaal minder dan 45 euro per megawattuur bedragen. Klanten met een sociaal tarief zullen eveneens een accijns aangerekend krijgen, maar zonder toepassing van verbruiksschijven.

Voor elektriciteit bedraagt het volle tarief 47,48 euro per MWh voor elektriciteit. Vanaf oktober volgt er een aanpassing, op basis van de gemiddelde gasprijs in april, mei en juni. Aangezien de prijzen op de energiebeurzen onder 45 euro blijven, trekt de federale overheid de accijnzen op. Al blijft de impact van die verhoging beperkt.

Voor het verbruik tussen 0 en 12.000 kWh blijven de accijnzen ongewijzigd op 0,872387 eurocent per kWh. Voor het verbruik boven 12.000 kWh stijgen de accijnzen van 0,872387 eurocent per kWh naar 0,90839 eurocent per kilowattuur.

Bij een gemiddeld verbruik van 17.000 kWh betaal je bijgevolg ongeveer 1,80 euro meer op jaarbasis.

Btw blijft op 6%
Test Aankoop schat dat de nieuwe accijnzen de consument bij een gemiddeld elektriciteitsverbruik 125,68 euro per jaar extra zullen kosten. Voor aardgas dikt de factuur aan met 138,48 euro ten opzichte van de huidige situatie. Toch betaal je 198,12 euro minder voor elektriciteit en 264,60 euro minder voor aardgas dan bij een btw van 21% het geval zou zijn.

De aanpassingen gebeuren op kwartaalbasis. Hiervoor geldt de gemiddelde prijs van de energiecomponent voor een kwartaal als uitgangspunt. Wanneer die prijs de grenswaarden overschrijdt, wordt het accijnstarief toegepast. Bijvoorbeeld: wanneer de gemiddelde prijs voor het eerste kwartaal van het jaar (vastgesteld op basis van de noteringen voor januari, februari en maart) aanleiding geeft tot een wijziging van de bijzondere accijns, dan verschijnt ten laatste op 20 april een bericht in het Belgisch Staatsblad met het nieuwe tarief. Dat nieuwe tarief treedt dan in werking vanaf 1 juli.